به گزارش خبرنگار فضا و نجوم نخ نیوز، حسن سالاریه رئیس سازمان فضایی ایران در مراسم روز فناوری فضایی و در جمع خبرنگاران اظهار کرد: امروز سه رونمایی مهم در حوزه فضایی کشور داشتیم، بسته نخست رونماییها مربوط به مرکز کنترل و دریافت داده و تصویر ماهوارهای سلماس بود که در شمالغرب ایران واقع شده است و امروز عملاً افتتاح و بهرهبرداری از این ایستگاه آغاز شد. این مرکز از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چرا که در مقطع غربی کشور قرار گرفته است و میتواند گذرهای ماهوارههایی را که از بخش غرب کشور عبور میکنند، تحت پوشش قرار دهد.
سالاریه گفت: هرچقدر زمان دسترسی ما به ماهوارهها افزایش پیدا کند و بتوانیم در بازههای زمانی کوتاهتری بین دو گذر متفاوت با ماهواره ارتباط برقرار کنیم، سرعت تثبیت عملکرد ماهواره در مدار افزایش مییابد و این موضوع سبب میشود حجم بیشتری از دادههای ماهوارهای در کشور تخلیه و دریافت شود.
وی تصریح کرد: بهطورطبیعی توسعه این ایستگاهها و مراکز در کشور، بهعنوان یکی از برنامههای جدی وزارت ارتباطات، دنبال میشود. مرکز سلماس امروز رونمایی و افتتاح شد و مرکز چناران نیز با فاصله زمانی، انشاءالله طی هفتههای آتی رونمایی خواهد شد. این مرکز در منطقه شرقی کشور قرار دارد و کمک میکند زمان ارتباط ما با ماهوارهها افزایش یابد، این موضوع یکی از رونماییهای امروز بود.
رئیس سازمان فضایی ایران گفت: موضوع بعدی، رونمایی از تصاویر ماهواره «پایا» بود. ماهواره پایا یکی از سه ماهوارهای است که در هفتم دیماه، بههمراه ماهوارههای کوثر و ظفر، در مدار تزریق شد. هر سه ماهواره وارد مرحله تستهای مداری شدهاند و این تستها در حال انجام است.
وی ادامه داد: ماهواره پایا، میان این سه ماهواره، فرآیند تست تکتک زیرسامانههای خود را بهطور کامل به پایان رسانده است. حدود دو تا سه هفته است که تصویربرداری توسط این ماهواره آغاز شده و فرآیند تصحیحات هندسی و رادیومتریکی تصاویر نیز در حال انجام بوده که بخش عمده آن به اتمام رسیده است.
سالاریه گفت: امروز، در واقع اولین تصاویر تصحیحشده ماهواره پایا رونمایی شد؛ به این معنا که ما میتوانیم بهکمک این ماهواره بومی، از بخشهای مختلف کشور تصاویر دریافت کنیم. دقت تصویربرداری ماهواره پایا در طیف رنگی ۱۰ متر و در طیف سیاهوسفید ۵ متر است که با انجام پردازشها و اقدامات تکمیلی روی تصاویر، میتوان به دقتهایی بهتر از ۳ متر نیز دست یافت.
وی ادامه داد: این موضوع کاربرد تصاویر را بسیار متنوع میکند؛ از حوزههای کشاورزی، مدیریت منابع کشاورزی، پایش سطح کشت محصولات، پایش منابع آبی و سطح مخازن آبی کشور، پایش محیط زیست، تا کاربردهای شهری شامل مدیریت شهری، پایش ساختوسازها و بهروزرسانی نقشهها، این طیف متنوع از تصاویر به ما کمک میکند خدمات گستردهای ارائه دهیم. در مورد ماهواره پایا، الحمدلله امروز عملاً رونمایی انجام شد و این تصاویر قابل ارائه به بخشهای مختلف، اعم از بخشهای دولتی، خصوصی و حتی مردم است.
سالاریه تصریح کرد: موضوع بعدی، رونمایی از اولین نمونه منظومه «شهید سلیمانی» بود، البته نمونهای که امروز رونمایی شد، نمونه آزمایشی است؛ چرا که هنوز باید پرتاب انجام شود، در مدار قرار گیرد و تستهای مداری آن طی شود.
وی ادامه داد: این منظومه شامل ۲۴ ماهواره است که در صفحات مداری مختلف قرار میگیرند و امکان ارائه خدمات باریکباند و انتقال دادههای کمحجم را از نقاط مختلف کشور به مراکز کنترل و تصمیمگیری فراهم میکنند، این خدمات از طریق منظومه و بستر فضایی ارائه میشود.
رئیس سازمان فضایی ایران گفت: کاربرد اصلی این منظومه در حوزه اینترنت اشیا و جمعآوری داده از حسگرهای مختلفی است که در سطح کشور مستقر میشوند؛ بهویژه در مناطق جنگلی، صعبالعبور یا مناطقی که پایش آنها توسط نیروی انسانی بسیار دشوار است. بستر فضایی اینترنت اشیا این امکان را فراهم میکند که حتی بدون وجود زیرساختهای زمینی، این خدمات قابل اجرا باشد.
وی تأکید کرد: با پرتاب ماهوارههای منظومه شهید سلیمانی، که از سال ۱۴۰۵ انشاءالله آغاز خواهد شد، و با استقرار این ۲۴ ماهواره در مدار، میتوانیم یک سرویس بسیار مناسب در این حوزه به نهادهای نیازمند ارائه دهیم، البته فازهای بعدی نیز برای این پروژه در نظر گرفته شده است؛ تعداد ماهوارهها باید افزایش یابد، فناوریهای مورد استفاده ارتقا پیدا کند و ماهوارهها پس از پایان عمر عملیاتی خود جایگزین شوند، طبیعتاً این یک پروژه کاملاً زنده است و در سالهای آینده، افزایش تعداد این ماهوارهها در مدار را خواهیم داشت.
وی در ادامه با اشاره به وضعیت کلی صنعت فضایی کشور گفت: در سال گذشته، مطابق با برنامه ۱۰ساله فضایی کشور و برنامه هفتم پیشرفت، شاهد پیشرفتهای بسیار خوبی هم در صنعت فضایی بودیم، هم پروژههای زیرساختی ما پیشرفت مناسبی داشتهاند.
پایگاه فضایی چابهار به اتمام رسیده است و منتظر انجام اولین پرتاب از این پایگاه هستیم تا انشاءالله عملاً بهرهبرداری از این فاز آغاز شود، ما افتتاح رسمی را همزمان با انجام پرتاب در نظر گرفتهایم.
رئیس سازمان فضایی ایران در ادامه این مراسم گفت: اولین پرتاب این مجموعه انشاءالله انجام میشود و فاز کلنگزنی و آغاز ساخت آن نیز بهزودی آغاز خواهد شد.
وی اضافه کرد: در خصوص ایستگاههای سلماس و چناران توضیحات لازم ارائه شد؛ یکی از این ایستگاهها (سلماس) از امروز به بهرهبرداری رسید و ایستگاه بعدی نیز طی هفتههای آتی، انشاءالله به بهرهبرداری خواهد رسید.
رئیس سازمان فضایی ایران راجع به توسعه مراکز زمینی تصریح کرد: در حوزه ایستگاهها و مراکز زمینی، چه در سلماس و چه در چناران و سایر مراکز، برنامه توسعه ادامه دارد. یکی از محورهای مهم این توسعه، افزایش سکوهای آنتنی است؛ بهگونهای که باید تعداد سکوهای آنتنی در فرکانسها و باندهای طیفی مختلف افزایش پیدا کند تا امکان ارتباط با انواع ماهوارهها فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: این ارتباط هم در حوزه کنترل ماهوارهها و هم در حوزه تخلیه دادهها و سایر فعالیتهای مرتبط کاربرد دارد. این پروژهها طی یک سال گذشته پیشرفت خوبی داشته و اتفاقات مثبتی برای آنها رقم خورده است.
سالاریه در ادامه با اشاره به حوزه ساخت ماهوارهها گفت: در سال گذشته شاهد پرتاب اولین ماهواره مخابراتی ایران بودیم و نمونه دوم این ماهواره نیز آماده پرتاب است و انشاءالله اقدامات نهایی آن بههمراه پرتابگر در حال انجام است.
وی افزود: در حوزه ماهوارههای سنجشی نیز پرتاب انجام شد که یک پیشرفت بزرگ برای کشور محسوب میشود و علاوه بر آن، دو ماهواره دیگر یعنی کوثر و ظفر نیز در مسیر قرار دارند که انشاءالله به مدار خواهند رسید و بهرهبرداری از آنها در آینده انجام خواهد شد.
رئیس سازمان فضایی ایران درباره سایر پروژههای سنجشی تصریح کرد: طراحی و ساخت ماهوارههای سنجشی با دقت یک متر از سال گذشته آغاز شده و علاوه بر ماهوارههای اپتیکی، در حوزه ماهوارههای راداری نیز نمونههای پیشرفتهتری در حال طراحی و ساخت است.
وی گفت: این دستاوردها حاصل پیشرفتهایی است که طی یک سال گذشته اتفاق افتاده است و بهتدریج نتایج و دستاوردهای آن در ماههای آتی به اطلاع هموطنان خواهد رسید.
سالاریه در پاسخ به پرسشی درباره خدمات منظومه شهید سلیمانی اظهار کرد: خدمات این منظومه در حوزه اینترنت اشیا و خدمات باریکباند تعریف میشود. برای روشنتر شدن موضوع، باید گفت مقدار دادههایی که از حسگرهای مختلف در نقاط گوناگون کشور جمعآوری میشود، عموماً کمحجم است.
وی اضافه کرد: این حسگرها در مناطق جنگلی، مناطق نیازمند پایش دائمی و نقاط حساس کشور مستقر میشوند. در کشور ما پدیدههایی مانند آتشسوزیهای جنگلی، کشتهای غیرمجاز، خشکی زمین در حوزه کشاورزی، آفات و همچنین پایش خطوط نفت و گاز وجود دارد که بهدلیل گستردگی جغرافیایی کشور، اهمیت بالایی دارند.
رئیس سازمان فضایی ایران تصریح کرد: در بسیاری از این موارد، پایش مبتنی بر حضور نیروی انسانی است یا در بهترین حالت، حسگرهایی نصب میشود که تنها در مناطقی با زیرساخت ارتباطی زمینی امکان انتقال داده دارند؛ در حالی که بخش قابلتوجهی از مناطق کشور فاقد این زیرساختها هستند.
وی با تأکید بر نقش بستر فضایی گفت: در چنین شرایطی، بستر فضایی نقش بسیار مهمی ایفا میکند و در بسیاری از کشورهای دارای صنعت فضایی، از منظومههای ماهوارهای برای این منظور استفاده میشود. دادههای حسگرها از طریق ترمینالهای زمینی به ماهواره منتقل میشود و ماهوارهها با جابهجایی در مدار، دادهها را از نقطهای به نقطه دیگر منتقل یا اصطلاحاً رله میکنند.
سالاریه خاطرنشان کرد: با استفاده از این منظومه، امکان انتقال دادهها در بازههای زمانی کوتاه از نقاط مختلف کشور به مراکز تصمیمگیری فراهم میشود.
وی ادامه داد: حوزه دیگر خدمات این منظومه، انتقال پیامهای اضطراری است. در مناطقی که زیرساختهای زمینی مانند کابل یا فیبر نوری وجود ندارد، اما در شرایط بحران نیاز به انتقال دادههای کمحجم وجود دارد، این منظومهها بسیار کارآمد هستند.
رئیس سازمان فضایی ایران گفت: در حوادثی مانند سیل، زلزله و بحرانهای مشابه، گاهی ارسال یک پیام کوتاه میتواند حجم قابلتوجهی از اطلاعات لازم برای تصمیمگیری سریع را منتقل کند که این موضوع از طریق منظومههای ماهوارهای باریکباند امکانپذیر است.
وی تصریح کرد: منظومه شهید سلیمانی با هدف ارائه این خدمات و با هزینهای بهصرفه برای کشور طراحی شده است و همانگونه که در بسیاری از کشورهای دارای صنعت فضایی شاهد هستیم، استفاده از این منظومهها بسیار رایج است، ما نیز برای فازهای بعدی، برنامه توسعه و افزایش تعداد ماهوارهها را در دستور کار داریم.
